Хатынь – сімвал нацыянальнага болю і смутку, сімвал бязмерных выпрабаванняў беларусаў, увасабленне сотняў беларускіх вёсак, знішчаных у гады вайны разам з іх жыхарамі. Для Капыльшчыны 22 сакавіка – таксама дата асаблівая. Хваля жудаснага вогненнага марафону пракацілася па нашым раёне ў 1942–1943 гадах. Падчас ваеннага ліхалецця лёс Хатыні падзялілі Масявічы, Вялікія Прусы, Калодзезнае, Жавулкі, Прагрэс і Рулёва. Гэтыя вогненныя вёскі ўвекавечаныя ў мемарыяльным комплексе «Хатынь». На жаль, і без таго немалы спіс далёка не поўны. На Капыльшчыне шмат пунктаў былі спалены фашыстамі. Некаторыя з іх пасля Вялікай Айчыннай так і не адрадзіліся і назаўсёды зніклі з карты раёна.
У памяць аб тых страшных падзеях у в. Жавулкі каля мемарыялу ахвярам фашызму прайшла жалобная цырымонія. Месца яе правядзення было абрана невыпадкова. Трагедыя Жавулак адбылася раніцай 5 лютага 1943 года. Яшчэ на досвітку ў кожную хату заходзілі гітлераўцы і аўтаматнымі чэргамі расстрэльвалі ўсіх, хто трапляўся на вочы. Следам ішла наступная група карнікаў, якая забірала жывёлу і прадукты харчавання. Калі крывавая справа была зроблена, усе хаты і іншыя пабудовы падпалілі. Забітыя заставаліся ў дамах і гарэлі разам з імі. У гэты дзень было забіта і спалена 512 чалавек, сярод іх 272 – дзеці.
Удзел у мітынгу Памяці прынялі прадстаўнікі раённай улады, ваеннага камісарыята, сілавых структур, грамадскія і прафсаюзныя арганізацыі, вучні школ, прадстаўнікі працоўных калектываў і грамадскасці.
Падчас мерапрыемства да прысутных звярнуўся старшыня Капыльскага райвыканкама Сяргей Пілішчык.
– 22 сакавіка – дзень нацыянальнага болю і смутку. Сёння спаўняецца 82 гады з даты трагедыі Хатыні, а адначасова і тысяч населеных пунктаў з такім жа лёсам. Мы, прадстаўнікі розных пакаленняў, сабраліся разам, каб ушанаваць памяць бязвінных ахвяр і абараніць праўду пра тую вайну, – адзначыў Сяргей Міхайлавіч. – Гістарычная памяць – гэта сувязь часоў і пакаленняў, непарыўнасць лёсу незалежнай Беларусі з гераічнымі старонкамі лёсу народа. Ва ўроках мінулага закладзены дабрабыт будучыні, таму пра жорсткія падзеі Вялікай Айчыннай вайны забываць нельга. Сёння мы ўваходзім у новую эпоху, дзе не будзе жывых сучаснікаў тых страшных падзей. Адзінымі сведкамі застаюцца памятныя месцы вайны, месцы гібелі воінаў і мірных жыхароў. І мы не маем маральнага права забыцца пра тых, хто загінуў ў імя нашай светлай будучыні. З болем у сэрцы і адначасова з вялікай удзячнасцю ўспамінаем тых, хто не вярнуўся з палёў бітваў, з фашысцкіх засценкаў, хто памёр ад ран, хвароб і катаванняў, ад холаду і голаду. Безумоўна, крыніцай Перамогі стала адзінства нашага народа. І нам трэба свята берагчы і працягваць гэтыя духоўныя і маральныя традыцыі.
Пра трагедыю спаленых вёсак, важнасць захавання памяці і перадачы звестак наступным пакаленням гаварылі благачынны Капыльскай царкоўнай акругі протаіерэй Сергій Чарны і старшыня раённага Савета ветэранаў Людміла Камёнка.
Падчас мітынгу памяць аб загінулых ушанавалі хвілінай маўчання, да помніка ўсклалі вянкі і жывыя кветкі.
У ТЭМУ
Пракурор Капыльскага раёна Віталь АФАНАСЕНКА:
– Гісторыя Дня памяці ахвяр Хатыні непарыўна звязана з жахамі Вялікай Айчыннай вайны, што чынілі на нашых землях фашысцкія акупанты. Трагедыя Хатыні – не выпадковы эпізод, а адзін з тысяч фактаў, якія сведчаць пра мэтанакіраваную палітыку генацыду гітлераўскай Германіі ў адносінах да мірнага насельніцтва. Гэта пацвярджаецца звесткамі, што ў вялікай колькасці з’яўляюцца ў рамках расследавання крымінальнай справы аб генацыдзе беларускага народа, распачатай генеральным пракурорам Рэспублікі Беларусь.
Здзяйсняючы на практыцы чалавеканенавісны план, фашысты вынішчылі мільёны мірных жыхароў, дэмаграфічныя страты былі каласальнымі. Цяпер «Хатынь» і іншыя помнікі, устаноўленыя ў гонар ахвяр вайны, – гэта сакральныя месцы, якія нагадваюць пра зло, накіраванае супраць мірнага насельніцтва.
Беларусь, якая падчас Вялікай Айчыннай стала арэнай генацыду і страціла кожнага трэцяга свайго жыхара, ніколі не змірыцца з адраджэннем фашызму і яго ідэалогіі ў любых яго праяўленнях. У нашай краіне няма месца забыццю. Жыць на сваёй зямлі, абараняць яе ідэалы, гадаваць дзяцей і берагчы гістарычную памяць – гэта запавет продкаў нам, сучаснаму пакаленню. Памятаць і не дапусціць паўтарэння, пакараць тых, хто мае дачыненне да генацыду, заклікае нас гэты памятны дзень.
Фота аўтара
Комментарии