Ваш зямляк, мой дзядзька Жураўскі Міхаіл Часлававіч быў вялікім савецкім патрыётам. Амаль ужо няма ў жывых тых, хто ведаў Міхаіла Часлававіча. Але тыя, хто яшчэ жывы і пры памяці, а гэта ў асноўным родзічы, заўсёды ў размовах гавораць аб ім як аб надзвычай смелым і адданым Радзіме, а яна, вядома, была савецкай, чалавеку…
Шчыра яшчэ раз дзякую і віншую з надыходзячым святам — 75-годдзем вызвалення нашай цудоўнай Беларусі.
З павагай — прафесар-гісторык Аляксандр Пятруннікаў,
г. Баранавічы
Я расказала пра воінаў-афганцаў маёй вёскі Дусаеўшчына, якія нарадзіліся і жылі тут. Юнакі рознага ўзросту. Трое з пяці свядома выбралі сабе ваенную прафесію.
Вайцяховіч Валянцін Паўлавіч. Невысокага росту, заўсёды прыветлівы, з усмешкай. Памятаю, захварэў на ангіну, была высокая тэмпература. Маці Ліна Паўлаўна звярнулася за медыцынскай дапамогай. Як ён баяўся ін’екцыі! А вось вывучыцца на ваеннага лётчыка не пабаяўся! Два гады ён, камандзір верталёта МІ-3, выконвае свае баявыя заданні ў гарах Афганістана. Душманы збіваюць самалёт, у якім быў капітан Вайцяховіч… Я не забуду той дзень, калі прывезлі труну. На ўсё сяло чуліся крык і плач матулі і бацькі. Плакалі родныя, плакала ўся вёска. У 26 гадоў кавалер ордэна Чырвонай Зоркі… пасмяротна.
Палкоўнік запасу Баранчык Аляксандр Уладзіміравіч з дзяцінства ганарыўся сваім бацькам, які ваяваў у час Вялікай Айчыннай вайны на фронце, папаў у плен, уцёк — і зноў на фронт. Аляксандр закончыў з добрымі адзнакамі Дзяржынскую васьмігодку, пасля сярэднюю школу № 2 г. Капыля. У 1971 годзе паступіў у Ленінградскае вышэйшае каманднае вучылішча. З кастрычніка 1980-га па кастрычнік 1982-га праходзіў службу ў Афганістане на пасадзе камандзіра роты ў г. Шынданце. 12 медалёў ацанілі гераізм палкоўніка.
Зяневіч Анатоль Уладзіміравіч. Яго бацька таксама ваяваў на фронце, атрымаў раненне ў галаву. Анатоль закончыў тыя ж школы і ваеннае вучылішча, што і яго сусед Аляксандр Баранчык. Прайшоў праз пекла Афганістана. Жыў у Маскве. Пра цяперашні лёс невядома.
Зарэцкі Сяргей Анатольевіч увесь армейскі перыяд прысылаў пісьмы, у якіх паведамляў аб роўных днях, без трывогі. А праслужыўшы з чэрвеня 1985-га па лістапад 1986-га на пагранічнай заставе ў мотаманеўранай групе ў Афганістане, вярнуўся з пасівелымі скронямі. Бацька, калі даведаўся аб сапраўдным становішчы, абняў і сказаў: «Галоўнае, ты вярнуўся, сынок. Галоўнае, ты жывы». Зараз Сяргей Анатольевіч жыве з сям’ёй у вёсцы Аножкі. І часта наведвае ўжо аўдавелую маму, якая знаходзіцца ў старэйшай сястры ў Дусаеўшчыне.
Няма ўжо ў жывых Бердніка Анатоля Аляксандравіча. У бацькоў іх было чатыры сыны і дачушка. Працавалі як пчолы: і дзеці, і бацькі. Страшны кацёл Афгана «абліў» і яго агнём. Роўна год, з мая 1981-га па май 1982-га, намеснік камандзіра разведгрупы, старшы сяржант выконвае свой воінскі абавязак у Афганістане.
Кажуць, што ў мужчын больш трывалыя нервы. Не, яны перагараюць, тлеючы ў маўчанні, а правільней — у маўклівым перажыванні. І хто, як не бацька, разумее ўсю армейскую кашу, якую пакаштаваў сам. Хапіла і іншых прычын для разважання ўсім прысутным.
Старшыня Капыльскага сельвыканкама Вольга Купрыенка:
— Слова «афганец» у нашай краіне набыло асаблівы сэнс. Нашы хлопцы ў той час, выконваючы воінскі абавязак, дэманстравалі бяспрыкладную мужнасць і сілу духу. Мы памятаем загінуўшых і выказваем пачуццё глыбокай павагі і ўдзячнасці іх бацькам. Усім, хто вярнуўся дадому, жадаем здароўя, асабістага шчасця, мірнага неба на доўгія гады.
Старшыня пярвічнай ветэранскай арганізацыі аддзялення «Дусаеўшчына» ААТ «Скабін» Часлава Грыгаровіч:
— Усяго ў Афганістане ваявалі 16 жыхароў Капыльскага сельсавета, загінулі — двое, памерлі — шасцёра чалавек.
Ужо вырасла новае пакаленне беларусаў, якое, на шчасце, не ведае, што такое вайна. Хочацца сказаць нашаму маладому пакаленню: «У жыцці заўсёды ёсць месца подзвігу, нават у мірны час, бярыце прыклад з годных мужчын».
Загадчык бібліятэкі-клуба Галіна Сінюк пазнаёміла прысутных з краязнаўчымі матэрыяламі аб воінах-афганцах.
Ядвіга МАЛЕВІЧ, в. Дусаеўшчына
Нам вельмі прыемна захоўваць памяць пра нашага знакамітага выпускніка і працягваць традыцыі сваіх папярэднікаў, якія ўнеслі значны ўклад у выхаванне падрастаючага пакалення. Словы падзякі мы гаворым старшыні ветэранскай арганізацыі гімназіі Ганне Іосіфаўне Арлоўскай, якая 38 гадоў педагагічнай працы з 45 працавала ў нашай сярэдняй школе № 1, а з 2001 года — гімназіі. Дзякуючы Ганне Іосіфаўне, якая ў 70–80-я гады была намеснікам дырэктара па выхаваўчай рабоце, вучні сярэдняй школы № 1 сталі актыўнымі следапытамі подзвігу Героя Савецкага Саюза Мікалая Васільевіча Рамашкі. Зробленыя фотаздымкі леглі ў аснову музея М.В. Рамашкі. Сувязь з Падольскімі ваеннымі архівамі дапамагла ўстанавіць прозвішчы аднапалчан Героя. А перапіска з сястрой Мікалая Васільевіча Ганнай Васільеўнай і яго жонкай Ганнай Пятроўнай спрыяла назапашванню матэрыялу. Вынікам карпатлівай пошукавай работы было адкрыццё ў школе ў 1988 годзе мемарыяльнага музея. Экскурсаводамі былі тыя ж самыя пошукаўцы — пяцікласніцы і шасцікласніцы. Вельмі ўдзячны ім былі супрацоўнікі райваенкамата, бо дзяўчынкі (Алёна Арлоўская і Лена Траяновіч) праводзілі экскурсіі для прызыўнікоў. Выхаваўчае значэнне музея было зразумела: нават маленькія першакласнікі маглі расказаць з вялікім пачуццём гонару пра Мікалая Васільевіча Рамашку.
Аднак праз чатыры гады давялося арганізоўваць новую пошукавую экспедыцыю на месца пахавання М.В. Рамашкі і яго баявых таварышаў, бо ў памяшканні, дзе размяшчаўся музей, здарыўся патоп — многія экспанаты былі пашкоджаны. Засталася невялікая колькасць уцалелага матэрыялу. У той час дырэктарам школы была Зінаіда Васільеўна Прыміч. Яна стала ініцыятарам адкрыцця музейнай экспазіцыі, прысвечанай М.В. Рамашку.
Пошукавая работа працягвалася. Сабраны матэрыял — гэта вялікая каштоўнасць для цяперашніх і будучых пакаленняў.
Пазней другім дырэктарам гімназіі Ірынай Іванаўнай Абас праводзілася карпатлівая і настойлівая работа з педагагічным калектывам і гімназістамі, каб заслужыць права на прысваенне гімназіі імя Рамашкі. У 2015 годзе пры падтрымцы раённага кіраўніцтва гімназія стала насіць ганаровае імя Мікалая Васільевіча Рамашкі.
У гімназіі праводзіцца шмат патрыятычных мерапрыемстваў па ўшанаванні памяці знакамітага выпускніка. Асаблівае месца займаюць экскурсіі на малую радзіму героя ў Дусаеўшчыну, патрыятычныя гадзіны, урокі мужнасці, сустрэчы з землякамі Рамашкі, літаратурна-краязнаўчыя гадзіны, конкурс песні і строю, ваенна-спартыўная гульня «Зарніца», музейныя заняткі, мерапрыемствы, прысвечаныя Дню Перамогі. Найбольш запамінальнымі і цікавымі з’яўляюцца сустрэчы з Ганнай Іосіфаўнай Арлоўскай — чалавекам з вялікім жыццёвым вопытам і актыўнай жыццёвай пазіцыяй.
Віялета Астрэйка,
член гуртка па інтарэсах «Юны журналіст» (юнкар «СП»)
Даже в годы, когда начинается старость, после семидесяти, мне редко приходилось посещать больницу, а особенно с болями в ушах. Терпел день, два, все крепче болит. Пошел к врачу. Взял номерок, нашел кабинет и жду. Больные заходят, но не скоро выходят, значит, врач осматривает внимательно, устанавливает диагноз. Слышу, медсестра зовет: «Следующий!» У меня даже появилась дрожь, испугался. Захожу, а там молоденький врач спрашивает: «Что у Вас?» Я даже растерялся, но ответил: «Сильно болит ухо». Пригласила сесть на стул. Осмотрела внимательно, еще и еще раз и спрашивает: «А Вас есть кому подвезти в областную клинику?» «Есть, — ответил я. — сын». Она выдала мне направление.
В Боровлянах меня осмотрела другой врач, после чего попросила выйти, а с сыном решала, что со мной делать. Потом позвала и говорит: «Кладу Вас на операцию. Это необходимо». Но от госпитализации я отказался. Она выписала мне уколы для лечения, и мы уехали.
Пошел опять в Копыле к лору Ольге Викторовне, рассказал, что предлагали лечь на операцию, а я отказался. А она говорит: «Не волнуйтесь, вылечим». И вылечила. Когда повторно поехал в областную больницу в Боровляны, там приняла опять тот же доктор. Осмотрев несколько раз, говорит: «Все хорошо. Удивлена, уже ничего нет. Молодец ваш врач!»
В майские дни мне опять пришлось обратиться к Ольге Викторовне Жизневской, на этот раз с болью в горле, но я уже не сомневаюсь, что она обязательно вылечит. Спасибо Вам, Ольга Викторовна, за все. Вы заслуживаете внимания и уважения не только пациентов, но и руководства ЦРБ за свои компетентность и профессионализм. Здоровья Вам на долгие, долгие годы и долгих лет жизни.
Александр Иосифович МАЛИНОВСКИЙ,
г. Копыль
■ Во время посещения храма Святой Живоначальной Троицы, аг. Солтановщина[/caption]
После воскресной Литургии в г. Копыле вместе с настоятелем протоиереем Сергием Чарным ученики и их родители посетили храмы Несвижского благочиния: церковь святого великомученика Георгия Победоносца и храм Вознесения Господня.
Протоиерей Евгений Лабынько рассказал историю храма Георгия Победоносца. Воспитанники посетили классы Воскресной школы при храме. Маленьким паломникам очень понравились светлые классы школы, библиотека, трапезная. Никого не оставила равнодушным современная игровая площадка. С доброй радостью все помечтали о том, чтобы такое же здание школы появилось и в Копыле.
Далее паломники посетили храм Вознесения Господня, который поражает своим величием и строгостью архитектуры. Строительство церкви велось с 2005 года более десяти лет, и 3 июля 2016 года храм был освящен Почетным Патриаршим Экзархом всея Беларуси митрополитом Филаретом и епископом Слуцким и Солигорским Антонием. Все паломники внимательно слушали рассказ протоиерея Александра Данченко, благочинного Несвижского округа.
К вечеру путь паломников лежал в агрогородок Солтанавщина, где в построенном в 1826 году храме Святой Живоначальной Троицы протоиереем Олегом Абрамовичем была проведена увлекательная экскурсия. С интересом все слушали историю старинной церкви, особенно о жизни церковной общины в годы богоборничества. У паломников была возможность увидеть все святыни и молитвенно поклониться многочисленным мощам святых угодников. Вызвал огромный интерес рассказ священника о работе молодежного лагеря в летнее время, о проводимых встречах и планируемых программах.
Валентина БОГУШ,
прихожанка храма Вознесения Господня г. Копыля