Стрессоустойчивость имеет огромное значение. Если она находится на должном уровне, то вам нечего бояться. При неустойчивой нервной системе и низкой устойчивости к стрессам при любых симптомах стресса необходимо сразу же принимать меры, чтобы не довести дело до крайности.
Упражнения, которые помогут пережить стресс
■ Вячаслаў Гапонаў (справа) падчас службы на Далёкім Усходзе (Кітай, г. Порт-Артур)[/caption]
У вёсцы Астрэйкі жыве былы разведчык партызанскага атрада імя М.І. Кутузава 2-й Мінскай брыгады Вячаслаў Пятровіч Гапонаў. Нягледзечы на сталы ўзрост (у лютым споўнілася 92 гады), ветэран Вялікай Айчыннай вайны і вайны з Японіяй прымае ўдзел у грамадскім жыцці краіны: выступае на выхаваўчых мерапрыемствах у Слабадакучынскай СШ і бібліятэцы-клубе, адкрыцці помнікаў, удзельнічае ў Вахтах памяці, Уроках мужнасці і міру. У мінулым годзе разам з моладдзю двух раёнаў праехаў па месцах баявой славы Капыльшчыны.
Жыццёвы шлях пачаўся ў вёсцы Старынкі Пухавіцкага раёна. Сям’ю Пятра Гапонава (жонку Лізавету, сына Вячаслава і дачку Ганну) як ворагаў народа выслалі ў Сібір. Там зноў асудзілі бацьку, прызналі «польскім і японскім шпіёнам». Маці напісала ліст самому Калініну. Атрымала дазвол ехаць з дзецьмі на радзіму. Перад самай вайной вярнуліся. Вячаслаў паспеў скончыць сямігодку.
У барацьбу з ворагам 14-гадовы Вячаслаў уступіў 29 чэрвеня 1941 года. У гэты дзень па шашы Валяр’яны – Пухавічы рухаліся акупанты. Разам з калгасным шафёрам Рыгорам Меркелем збіралі зброю па лясах і па абочынах дарог. Там знайшлі мінамёт і скрынкі, напоўненыя мінамі. Зрабілі некалькі стрэлаў па нямецкай калоне. І на ўцёкі. Па іх адкрылі стральбу.
[caption id="attachment_75724" align="aligncenter" width="400"]
■ Вячаслаў Гапонаў з членам клуба «Патрыёты Радзімы» Вольгай Францкевіч[/caption]
Усяго патрыёт сабраў і перадаў партызанам 24 вінтоўкі, два станковыя кулямёты Максіма, шмат патронаў, мін, гранат. Сабе пакінуў рэвальвер сістэмы Нагана (насіў з сабой у разведку) і самазарадную вінтоўку СВТ. Спачатку сувязны, а затым разведчык Гапонаў неаднаразова прабіраўся ў нямецка-паліцэйскія гарнізоны, дзе збіраў каштоўную інфармацыю, удзельнічаў у многіх баях. Камандзір атрада давяраў яму. Хадзіў з данясеннямі ў Рудзенскі, Старадарожскі раёны. Не аднойчы рызыкаваў жыццём. Прабраўся ў Шацкае гета і паведаміў вязням аб даце іх знішчэння. Выратаваліся некалькі сем’яў.
Вясной 1943 года начаваў у родных Старынках разам з сябрамі Рыгорам Пайграй і Фёдарам Дуброўскім. Прысніўся сон, што фашыст ідзе на яго з віламі. Прачнуўся — і на вуліцу, а там карнікі акружаюць вёску. Партызаны пераскочылі праз плот, агародамі дабеглі да ракі. Па крохкім лё-дзе і пад стральбой пераправіліся на другі бераг. Варожая куля прабіла шапку, злёгку зачапіўшы галаву.
Партызанскую брыгаду перадыслацыравалі ў Заходнюю Беларусь. Маладога партызана пакінулі за каменданта лагера на Лявонаўскім востраве (сухое месца сярод балот), які быў створаны для мірных жыхароў вёсак Старынкі, Кабылічы, Кавалевічы. Камандаванне брыгады даручыла не толькі ахоўваць старых, жанчын, дзяцей, параненых, а і весці разведку ў аколіцах пасёлка Шацк, дзе знаходзіўся варожы гарнізон. Задача наступная: кантраляваць выхад карнікаў у партызанскую зону. Калі такое здаралася, разведчык Гапонаў прыбягаў у лагер, браў у рукі сваю самазарадку і рабіў запар тры выстралы ў паветра. Людзі ведалі, што гэта трывога — неабходна ўцякаць углыб балота!
Ужо вызвалены Мінск, але жыхары не спяшалі вяртацца дамоў, паколькі ў лясах яшчэ хаваліся недабітыя паліцэйскія і з акружэння выходзілі асобныя групы гітлераўцаў з «Мінскага катла». Увечары 6 ліпеня 1944 года юны партызан прыйшоў у родную вёску Старынкі. Уладкаваўся на начлег у калгасную канюшню, дзе кожны захоўваў сена для жывёлы.
— Хоць за ўсю вайну высплюся, — думаў Вячаслаў.
Не атрымалася. Толькі ўклаўся — будзіць сябар Стась:
— Немцы ў вёсцы!
У вінтоўцы засталося два патроны. Перазарадзіў абойму да дзесяці.
На захад па шашы ішлі чатыры аўтаматчыкі. Сярод іх у фуражцы вылучаўся афіцэр. Сябры кінуліся наперарэз. Тыя набліжаліся да ўзлеску. Хлопцы выскачылі на пагорак, дзе засталіся акопы яшчэ з 1941 года. У адзін голас яны крыкнулі:
— Хальт!
Немцы заляглі ў канаву. Вячаслаў націскае на спускавы кручок вінтоўкі — асечка. Другі, трэці, чацвёрты раз — зноў асечка. Патроны былі адсырэлымі. Толькі на дзявятым і дзясятым націсканні прагучалі выстралы. А ворагаў і след прастыў.
— Няхай ідуць і раскажуць сваім, хто іх прагнаў з Беларусі, — сказаў стралок.
Сёння праз столькі гадоў ветэран дзвюх войнаў з хваляваннем успамінае той выпадак.
— Чаму не стралялі ў адказ? Маглі ж скасіць аўтаматнай чаргой?! Чаму не забілі мяне, як забівалі фашысты мірных жыхароў у Шацку? Яны здагадаліся, што перад імі юнакі, — разважае Вячаслаў Пятровіч. — Мабыць, і сярод іх людзі заставаліся.
Пасля вызвалення Беларусі трапіў на Далёкі Усход. Старшына разведроты марской пяхоты Гапонаў удзельнічаў у разгроме Квантунскай арміі, вызваляў гарады Харбін і Порт-Артур. Служыў на флоце.
Праз шэсць гадоў пасля вайны вярнуўся ў Мінск. Уладкаваўся вадзіцелем, служыў у Беларускай ваеннай акрузе. Затым Украіна, дзе атрымаў вышэйшую адукацыю. Працаваў інжынерам у аўтапарку, старшынёй калгаса. З распадам СССР пераехаў у Беларусь.
Вячаслаў Пятровіч для нас застаецца прыкладам чалавека-грамадзяніна і патрыёта, з невычэрпнай вернасцю абавязку і традыцыям беларускага народа, непахіснай волі да перамогі, адвагі і мужнасці. Баявы шлях ветэрана адзначаны ордэнам і медалямі. Наконт узнагарод ён адказвае:
— Я змагаўся за Радзіму!
Барыс ДЗЕНІСЮК,
член ГА «Беларускі саюз журналістаў»
— В рамках плана мероприятий для населения города и района посетить физкультурно-оздоровительный центр в вечернее время может любой желающий, — делится начальник управления по образованию, спорту и туризму райисполкома Ирина Абас. — Соответственно, заполняемость центра вырастет. Сегодня грустно видеть взрослых, самодостаточных людей, все свое свободное время сидящих на диване перед телевизором. Ведь в большинстве случаев за «диванным» режимом дома следует сидение в офисе, а там и до проблем со здоровьем недалеко. Занимаясь спортом сам, ты подаешь хороший пример своим близким, семье, друзьям и таким образом привносишь свой вклад в оздоровление нации. И только личным примером можно показать подрастающему поколению, что спорт — это здорово!
Чем больше движения в нашей жизни, тем лучше мы себя чувствуем, уверена учитель начальных классов СШ № 3 г. Копыля Наталья Пайвина. Посетив с коллегами физкультурно-оздоровительный центр, педагог уж точно зарядилась позитивом на целую неделю.
— Спорт, движение — это неотъемлемая часть здоровой жизни, долголетия, — отмечает Наталья Леонидовна. — Занятия физической культурой не только укрепляют здоровье, закалку, выносливость, но это прекрасное времяпровождение, отличное самочувствие и хорошее настроение, уверенность в себе и своих силах.
Татьяна БОХАН
■ Механизатор ОАО «Преснаки» Михаил Гордей — один из передовиков посевной кампании-2019[/caption]
Перед началом весенних работ имеющийся в хозяйстве машинно-тракторный парк подвергся основательной подготовке. В итоге процедуры прохождения гостехосмотра и выставления техники на линейку готовности, а следовательно, и выход в поля в «Преснаках» прошли своевременно и без особых трудностей.
Качественному и быстрому темпу выполнения заданий, помимо обеспечения надежности «железных коней» и агрегатов к ним, способствует в целом грамотная организация функционирования всех звеньев посевного конвейера — начиная от подготовки семян и заканчивая мотивацией механизаторов. Следует отметить, что поощрению труда в сельхозпредприятии уделяется значительное внимание: разработана целая схема по премированию и награждению работников за выполнение установленных норм, их перевыполнение, а также за достижение лучших результатов в различных направлениях деятельности. Ответственность, добросовестность и старательность приносят завидные бонусы в виде премий, бытовой техники и ценных подарков.
Практикуется в хозяйстве и мотивирование натуроплатой. Так, при задействовании на подкормке и посеве зерновых можно неплохо пополнить домашние закрома — за каждый освоенный гектар механизаторы получают 0,3 кг зерна. Кстати, как рассказал главный агроном ОАО «Преснаки» Роман Бабуль, в этом году в хозяйстве площади под зерновую группу значительно увеличили (за счет уменьшения на 200 га земель под кукурузу, богатого осеннего урожая которой хватит еще и на нынешний сезон).
Не сторонятся в хозяйстве и перспективных экспериментов.
— В этом году начнем высевать редьку масличную. Пока пробно под эту культуру отвели 15 га. Почва у нас супесчаная, требующая внесения органических удобрений. А так как техники для вывоза органики на отдаленные поля не хватает, да и затраты на топливо при этом велики, планируется, что редька послужит подспорьем в решении этого вопроса. Она идет как пожнивная культура: при урожайности 150 ц с гектара редька масличная заменяет 30 т органики, — поделился планами главный агроном.
При распределении пахотных земель 100 га в этом году в «Преснаках» отвели под люпин, что вдвое больше по сравнению с прошлым сезоном.
— Эта бобовая культура содержит много белка, который, в свою очередь, очень полезен для дойного стада — включение люпина в рацион коров положительно отражается на показателях по производству молока, — пояснил Роман Анатольевич.
Расширение площадей под эту культуру аргументируется еще и тем, что в ближайшее время в агрогородке Камень планируется введение в эксплуатацию современного молочнотоварного комплекса — после увеличения поголовья скота возрастут и потребности в кормах. Помимо люпина, для обеспечения животных питанием ранее были посеяны озимые на зеленый корм. Для обогащения рациона буренок добавится еще 150 га люцерны и столько же травянистых культур. Благо, для урожая в хозяйстве места хватит: вместе с молочнотоварным комплексом введут в эксплуатацию и пять сенажно-силосных траншей.
Здесь же, в агрогородке Камень, вот-вот начнет функционировать и новый зерносушильный комплекс с двумя силосными емкостями на 2000 т каждая. Уже сейчас на получение будущего урожая «золота полей», которое, возможно, как раз-таки и даст старт работе мощных агрегатов комплекса, плодотворно трудится Михаил Гордей. На его счету уже более 400 га площадей, засеянных зерновыми и зернобобовыми культурами. Из года в год во время весенней страды Михаил Михайлович уверенно занимает лидерские позиции. Последние шесть лет в этом ему помогает МТЗ-3522, который во время сева оснащается АППМ-6Д. Впечатляющие результаты работы не остаются не замеченными ни в родном хозяйстве (к примеру, «лавры» посевной прошлого года — газовая плита), ни на более высоком уровне — поздравления и подарки от районной агитбригады механизатор с тридцатилетним стажем принимал и в этот день.
Целенаправленно шел к успеху и Константин Маглыш. В «Преснаках» механизатор хоть и работает только третий год, однако уже зарекомендовал себя с положительной стороны. После двух предыдущих чествований во время уборочной Константин Николаевич в нынешнем сезоне выложился в полную силу и на посевной — продемонстрировал на МТЗ-3022 с агрегатом КШП-6 лучшие результаты на подготовке почвы, с лихвой перевыполнив свое задание на сезон. Как следствие — имя в списках на Доске почета весенней кампании и праздник от агитбригады с доставкой прямо на рабочее место, в поле.
Оксана МИХАЙЛОВСКАЯ